Multipl Skleroz veya MS beyin, omurilik ve göz sinirlerini kalıcı olarak etkileyebilen bir hastalıktır. Görme, denge, kas kontrolü ve diğer temel vücut fonksiyonlarında probleme sebep olabilir.

Etkiler hastalığa sahip kişiler arasında farklılık gösterir. Bazı kişilerde belirtiler hafiftir ve tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Diğerlerindeyse günlük aktiviteleri yerine getirmede dahi sorunlar ortaya çıkar.

MS bağışıklık sisteminin sinir liflerini korumayla görevli olan miyelin kılıflarına saldırması sonucu ortaya çıkmaktadır. Koruyucu miyelin kılıf olmadan sinirlerimiz hasar görür ve yara dokusu oluşabilir.

ms

Bu hasarın anlamı beyninizin gerekli sinyalleri vücudunuza doğru şekilde ulaştıramayacağıdır. Ve böylece sinirleriniz size hareket ve his konularında gerektiği kadar yardımcı olamamaya başlar. Tüm bunların sonucunda vücutta şunlar gözlemlenebilir:

- Yürümede problem

- Yorgun hissetme

- Kas yorgunluğu ve spazmlar

- Bulanık veya çift görme

- Uyuşma ve karıncalanma

- Cinsel problemler

- Mesane ve bağırsak kontrolünde sorun yaşama

- Ağrı

- Depresyon

- Odaklanmada ve hatırlamada sorun yaşama

İlk belirtiler 20- 40 yaş arasında ortaya çıkar. MS hastası olan çoğu kişide hastalık ataklar şeklinde seyreder. Bu kişiler genellikle belirtiler ortaya çıktığı zamanlarda tedavi olurlar. Diğer hastalardaysa hastalık zamanla kötüye gider.

Son yıllarda bilim insanları hastalığın tekrar atak geliştirmesini önlemeye ve etkilerini yavaşlatmaya yönelik pek çok yeni tedavi bulmuştur.

MS’ e Ne Sebep Olur?

Multiple Sclerosis

MS’ e neyin sebep olduğunu doktorlar tam olarak bilememektedir fakat bazı genlere sahip insanların hastalığa yakalanma şansları daha yüksektir. Sigara kullanımı da riski arttırabilir.

Bazı kişiler Epstein- Barr ya da Human Herpesvirus 6 gibi viral enfeksiyonları kaptıktan sonra hastalığa yakalanabilmektedirler çünkü bu virüsler bağışıklık sisteminin normal çalışma şeklini sekteye uğratırlar. Bilim insanları bu virüsler ve MS arasında bir bağlantı kurmaya çalışmaktadırlar fakat henüz net bir cevap bulamamışlardır.

Bazı araştırmalara göre güneş ışığından alınan D vitamini bağışıklık sistemini güçlendirerek sizi MS’ e karşı koruyabilir. Hastalığa yakalanma riski olan kişilerin güneşli bölgelere yerleşmesi hastalığa yakalanma riskini düşürmektedir.

Teşhisin Konulması

MS-Infographic-1024x426

MS, belirtileri diğer sinir kaynaklı sorunlara benzemesi sebebiyle zor teşhis edilen bir hastalıktır. Eğer ki doktorunuz durumdan şüphelenirse sizi nörologa yönlendirecektir. Nörolog size belirli sorular soracak ve beyin, omurilik, optik sinirlerinizde hasar olup olmadığına dair işaretler arayacaktır.

MS hastası olduğunuzu ortaya koyan tek bir test yoktur. Doktorunuz pek çok test uygulayacaktır.Bunlar:

- Benzer belirtiler gösteren başka hastalıklardan (AIDS, Lyme Hastalığı..vb)  ayırmak için kan testi

- Denge, koordinasyon, görüş ve diğer fonksiyon testleri yardımıyla sinirlerinizin ne durumda olduğunun kontrolü

- MR

- Beyin omurilik sıvısı analizi. MS hastası kişilerde genellikle beyin omurilik sıvısında spesifik proteinlere rastlanmaktadır.

- Beyindeki elektriksel aktiviteyi ölçümleyen testler

Tedavi

MS-symptoms

MS için şu anda kalıcı bir tedavi yoktur fakat sizi daha iyi hissettirecek ve vücudunuzun işleyişini sorunsuz devam ettirecek yöntemler mevcuttur.

Doktorunuz aynı zamanda hastalığın hızını yavaşlatıcı, atakları önleyici veya tedavi edici, belirtilerde iyileşme sağlayan veya durum sebebiyle yaşadığınız stresi gidermeye yönelik ilaçlar verebilir.

Doktorunuz MS ataklarını kısa ve daha az acılı hale getirmek için size steroid tedavisi de önerebilir. Bunun haricinde kas gevşetici, sakinleştirici veya Botoks gibi kas spazmlarını tedavi edici ve diğer belirtileri gidermeye yönelik ilaçlar da deneyebilirsiniz.

Fizik tedavi uzmanları kuvvet ve dengenizi güçlendirerek ağrı ve yorgunlukla başa çıkabilmeniz için size belirli egzersizler gösterebilir. Yürümede problem yaşıyorsanız baston, yürüteç gibi destekler işinize yarayacaktır.

Tedaviye ek olarak MS belirtilerini azaltmaya yönelik başa şeyler de yapabilirsiniz. Düzenli fakat enerjinizi çok fazla almayacak, vücut ısınızı yükseltmeyen egzersizler yapabilirsiniz. Doktorunuza yorgunluk ya da stres etkilerini azaltmak için yoga yapıp yapamayacağınızı sorun. Duygusal sağlığınıza da özen gösterin. Ailenizle, arkadaşlarınızla duygusal durumunuzu paylaşmaktan çekinmeyin. Destek grupları da diğer MS hastası kişilerle bir araya gelmek için harika yerlerdir.

MS Tedavisi İçin Görünürde Neler Var?

multiple-sclerosis-147B819F964719FB67F

Araştırmalar doktorlara durumla ilgili erken teşhis ve sebepler konusunda daha fazla tedavi seçeneği sunmaktadır.

Kök hücre ve genetik araştırmaları yakında doktorlara hasarlı sinirleri tedavi etme konusunda ya da hasara sebep olmadan hastalığı durdurma konusunda yardımcı olabilir.

Bilim insanları aynı şekilde MS tedavisine yönelik klinik deneyler yapmaktadırlar. Bu deneylerde güvenli ve işe yarar olup olmadıklarına yönelik olarak ilaçlar test edilmektedir. Bazı durumlarda herkeste işe yaramayan ilaçlar bir kısım hastada işe yarayabilir. Böyle spesifik bir durumun sizde olup olamayacağına ilişkin olarak doktorunuza danışın.

Multiple sclerosis, or MS, is a long-lasting disease that can affect your brain, spinal cord, and the optic nerves in your eyes. It can cause problems with vision, balance, muscle control, and other basic body functions.

The effects are often different for everyone who has the disease. Some people have mild symptoms and don’t need treatment. Others will have trouble getting around and doing daily tasks.

MS happens when your immune system attacks a fatty material called myelin, which wraps around your nerve fibers to protect them. Without this outer shell, your nerves become damaged. Scar tissue may form.

ms

The damage means your brain can’t send signals through your body correctly. Your nerves also don’t work as they should to help you move and feel. As a result, you may have symptoms like:

-Trouble walking

-Feeling tired

-Muscle weakness or spasms

-Blurred or double vision

-Numbness and tingling

-Sexual problems

-Poor bladder or bowel control

-Pain

-Depression

-Problems focusing or remembering

The first symptoms often start between ages 20 and 40. Most people with MS have attacks, also called relapses, when the condition gets noticeably worse. They’re usually followed by times of recovery when symptoms improve. For other people, the disease continues to get worse over time.

In recent years, scientists have found many new treatments that can often help prevent relapses and slow the disease’s effects.

What Causes MS?

Multiple Sclerosis

Doctors don’t know for sure what causes MS, but there are many things that seem to make the disease more likely. People with certain genes may have higher chances of getting it. Smoking also may raise the risk.

Some people may get MS after they’ve had a viral infection — like the Epstein-Barr virus or the human herpesvirus 6 — that makes their immune system stop working normally. The infection may trigger the disease or cause relapses. Scientists are studying the link between viruses and MS, but they don’t have a clear answer yet.

Some studies suggest that vitamin D, which you can get from sunlight, may strengthen your immune system and protect you from MS. Some people with higher chances of getting the disease who move to sunnier regions seem to lower their risk.

Getting a Diagnosis

MS-Infographic-1024x426

It can be hard to diagnose MS, since its symptoms can be the same as many other nerve disorders. If your doctor thinks you have it, he’ll want you to see a specialist who treats the brain and nervous system, called a neurologist. She’ll ask you about your medical history and check you for key signs of nerve damage in your brain, spinal cord, and optic nerves.

There’s no single test that can prove you have MS. Your doctor will use a few different ones to check you. These may include:

- Blood tests to rule out diseases that cause similar symptoms, like Lyme disease and AIDS

- Checks of your balance, coordination, vision, and other functions to see how well your nerves are working

- A test that makes detailed pictures of the structures in your body, called an MRI

- Analysis of the liquid that cushions your brain and spinal cord, called cerebrospinal fluid (CSF). People with MS usually have specific proteins in their CSF.

- Tests (called evoked potentials) that measure the electrical activity in your brain

Treatment

MS-symptoms

There is no cure for MS right now, but a number of treatments can improve how you feel and keep your body working well.

Your doctor can also prescribe drugs that may slow the course of the disease, prevent or treat attacks, ease your symptoms, or help you manage the stress that can come with the condition.

Your doctor may give you steroids to make your MS attacks shorter and less severe. You can also try other drugs, like muscle relaxants, tranquilizers, or botulinum toxin (Botox), to ease muscle spasms and treat some of the other symptoms.

A physical therapist can teach you exercises that will keep up your strength and balance and help you manage fatigue and pain. An occupational therapist can teach you new ways to do certain tasks to make it easier to work and take care of yourself. If you have trouble getting around, a cane, walker, or braces can help you walk more easily.

Along with treatment, you can do other things to ease your MS symptoms. Get regular exercise and avoid too much heat to boost your energy. Ask your doctor about trying yoga to ease fatigue or stress. Take care of your emotional health, too. It’s OK to ask family, friends, or a counselor for help with any stress or anxiety you may feel. Support groups are also great places to connect with other people living with MS.

What’s the Outlook for MS?

multiple-sclerosis-147B819F964719FB67F

Research is giving doctors more treatment options for the condition, a better idea of what causes it, and the ability to diagnose it earlier. Stem-cell and genetic research may soon help doctors repair damaged nerves or stop the disease before it causes damage.

Scientists are also looking for new ways to treat MS in clinical trials. These trials test new drugs to see if they’re safe and if they work. They’re often a way for people to try new medicine that isn’t available to everyone. Ask your doctor if one of these trials might be a good fit for you.

Kaynaklar/ Sources:
National Multiple Sclerosis Society
National Institute of Neurological Disorders and Stroke: “NINDS Multiple Sclerosis Information Page”
MS Coalition: “Emerging Therapies Collaborative”
MS International Federation: “Complementary and Alternative Therapies”
Reviewed by Melinda Ratini, DO, MS, webmd.com
Çeviri/ Translate: 
Bora Demircioğlu

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>