İŞLENMİŞ YİYECEKLER

Photo-Processed-Foods1

Kendi sunumumda bunu protein bazlı kaynaklar üzerinden anlatmak istedim ve bu geniş ürün yelpazesini sadece “işlenmiş etler” olarak sınırladım. Ancak burada genel bir bakış açısıyla bu konuyu ele almaya çalışacağım. Umarım hoşunuza gidecektir.

İşlenmiş gıdalar denilince aklımıza ilk gelen mikro dalga fırınlarda çabucak pişen veya diğer hazır yiyecekler olmamalı. “İşlenmiş Gıda” terimi bir şekilde doğal formundan çıkmış tüm yiyecekleri içine alır. Bu da kısaca şu demektir: Farkında olmadan tahmin ettiğinizden çok daha fazla işlenmiş gıda tüketiyor olabilirsiniz.

Şunu da belirtmek gerekir ki işlenmiş gıdalar tamamiyle sağlıksız değildir. Ancak içerisindeki ekstra yağ, tuz ve şekeri de küçümseyemeyiz.

Aklınızda bulundurmanız gereken bir başka noktaysa, yemeğinizi evde kendiniz pişiriyor dahi olsanız içerisinde işlenmiş gıdalardan oluşan malzemeler olabileceğidir.

Hangi Besinler İşlenmiş Gıda Sınıfına Girmektedir?

Bir marketten aldığınız çoğu gıda bir şekilde işlenmiştir.

Genel olarak işlenmiş gıdalara örnekler vermemiz gerekirse;

– Kahvaltılık gevrekler

– Peynir

– Konserve sebzeler

– Ekmek

– Tuzlu cipsler

– Et ürünleri (Salam, sosis..vs)

– Kolay hazırlanan yiyecekler (Mikro dalgada yapılan/ Hazır yemekler)

– Çeşitli içecekler (Süt..vs)

Bir ürünü işleme teknikleri, dondurma, fırınlama, konserveleme, kurutma ve pastörize etmedir.

Ancak şunu söylememiz gerekir ki her işlenmiş gıda kötü bir tercih değildir. Mesela süt pastörize edilmezse içerisinde zararlı bakteriler kalır. Bir başka şekilde, bazı ürünlerde kullanılabilmesi açısından işlenmelidir. Buna örnek olarak tohumlardan yağ yapımını verebiliriz.

Dondurulmuş sebze ve meyvelerse pek çok vitamini içerirler. Çok fazla tuz ve şeker içermeyen konservelenmiş ürünlerse uzun süre bozulmadan kalmaları ve saklama kolaylığı bakımından son derece rahattır.

Bazı İşlenmiş Gıdaları Daha Sağlıksız Hale Getiren Şey Nedir?

salt-sugar-fat

Şeker, tuz, yağ, ürünün tadını daha fazla arttırmak/  raf  ömrünü uzatmak  için kullanılan eklentiler ve yiyeceğin yapımına katılan (ekmeğe tuz ve keke şeker gibi) ürünler, insanların günlük tüketmeleri gereken miktardan çok daha fazla yağ, tuz ve şeker almasına neden olurlar.

Aynı zamanda bu ürünlerde eklenen yağ, tuz ve şeker sebebiyle çok daha yüksek kalori vardır.

Bunun yanı sıra yapılan araştırma sonuçlarına göre, çok fazla işlenmiş gıda tüketimi kalp hastalıkları ve kanser riskini arttırmaktadır.

Gelelim Asıl Konumuza: İşlenmiş Et Nedir?

processed-meat-can-shorten-life

İşlenmiş etle kastedilen sucuk, salam, jambon gibi içerisine pek çok ilave yapılmış ve bolca tuzlanmış ürünlerdir.

Tavsiye şu yöndedir: Eğer günlük 90 gr işlenmiş et tüketiyorsanız bunu 70 gr. ‘ a indirmeniz.

Pekala, Sağlıklı Bir Diyet Programında Nasıl İşlenmiş Gıdalara Yer Verebiliriz?

Ürün etiketlerini okumak son derece faydalı olacaktır. Böylece ürünün ne miktarda yağ, tuz ve şeker içerdiğini anlayabilirsiniz.

Mesela konservelenmiş domates püresini yemeklerinize katmak dışarıdan domates alıp onu püre haline getirip yemeklerinize katmaktan hem daha ucuz hem de çok daha kolaydır. Fakat şunu da unutmayın: Eklentilerin kontrolünü yaptığınız sürece!

Son Olarak: Bir İşlenmiş Gıdadaki Yağ, Şeker ve Tuzun Yüksek Olduğunu Nasıl Anlarız?

204

Aşağıdaki maddeler bunu anlamanızda size rehberlik edecektir.

Toplam Yağ

Yüksek: 100 gr’ da 17.5 gr’ dan fazla

Düşük: 100 gr’ da 3 gr’ dan daha az

Doymuş Yağ

Yüksek: 100 gr’ da 5 gr’ dan fazla

Düşük: 100 gr’ da 1.5 gr’ dan az

Şeker

Yüksek: 100 gr’ da 22.5 gr’ dan fazla

Düşük: 100 gr’ da 5 gr.’ dan az

Tuz

Yüksek: 100 gr’ da 1.5 gr’ dan fazla (Veya 0.6 gr’ dan fazla sodyum)

Düşük: 100 gr’ da 0.3 gr’ dan az (Veya 0.1 gr’ dan az sodyum)

Kaynak: www.nhs.uk Çeviri: Bora Demircioğlu

DONDURMA

ice-cream-clipart

Dondurma; yüksek enerjili, yüksek doymuş yağ içeren ve aynı zamanda da şeker içeren bir tatlıdır.

Bir dondurma yapmak istiyorsanız içine koymanız gereknlerden kısaca bahsedelim: Yüksek yağlı süt, fruktoz/ glikoz bazlı tatlandırıcılar (çoğunlukla mısır şurubu -ucuz olur- ), vanilya veya çikolata şurubu. Bunları karıştırıp  dondurduktan sonra elinizde sağlığınız için faydalı/ zararlı bir tatlı olacaktır.

Enerji Bombası

Bomb

Dondurma üreticisi pek çok marka olsa da genel olan bir şey vardır ki o da dondurmanın iyi bir enerji kaynağı olduğudur. Yarım kabında 15 gr’ lık karbonhidrat bulunur ve bu hiçte azımsanacak bir rakama değildir. Bunun yanında 7 gr yağ ve 2 gr proteinde aynı miktar dondurmada vardır. Yapılan araştırmaya göre yarım bardak dondurmada (137 kcal) aynı miktar süte oranla 2 kat daha fazla enerji vardır. Yani kısacası eğer kilo almak istiyorsanız dondurma oldukça iyi bir tercihtir.

Zengin Vitamin ve Mineral İçeriği

vitaminmineral

Dondurma, kalsiyum ve fosfor bakımından son derece zengindir. (Günlük alımın %10′ unu yarım porsiyonu karşılar.) Bunun yanında A, C, D, E, B6 ve B12 vitaminleri bakımından zengindir. Az miktarda da K vitamini içerdiğini söylemeden geçmeyelim.

Yağ ve Şeker İçeriği

Dondurma yüksek oranda doymuş yağ ve kolesterol içerir. Eğer kan kolesterol seviyeniz çok yüksekse bu durum damarlarınızın içinde plak oluşmasına ve bunun sonucunda da kalp krizi ve felç riskiyle karşı karşıya kalmanıza yol açar.  Dondurma da aynı zamanda yüksek miktarda şeker de bulunur ki bu da kilo almanıza yol açar. Kısaca eğer şeker veya yüksek kolesterol sorununuz varsa düşük yağlı ve düşük şekerli dondurma çeşitlerini tüketmeye özen gösterin.

Laktoz İçeriği

lactose_intolerance___redux_by_arielrosek-d4nl6tu

Dondurma bazı insanlar için sorun yaratabilir çünkü neticede bir süt ürünüdür ve laktoz içerir. Laktozu sindiremeyen bireylerse bu sebeple dondurma tüketiminden sonra sorun yaşarlar. Eğer laktoza karşı hassasiyetiniz varsa dondurma tüketirken laktaz ihtiva eden besinleri de beraberinde tüketmeniz sindirim açısından size yardımcı olacaktır. Veya soya sütünden yapılan dondurulmuş ürünleri de deneyebilirsiniz tercih size kalmış.

Kaynak: healthyeating.sfgate.com Çeviri: Bora Demircioğlu

PİZZA

pizza-eating

Lezzetli ve bol malzemeli bir pizza fast food alternatiflerinizden sadece biridir. Ancak artık her yerden duyabileceğiniz üzere fast food tarzı beslenmenin yan etkileri konusunda uyanık olmak zorundasınız. Damak tadınız için son derece faydalı olsa da pizza tüketimi sizi pek çok sağlık sorunuyla karşı karşıya bırakabilir. Gelin hep beraber bunlar nelermiş bir göz atalım:

Pizza Tüketiminin Sağlığımıza Zararları

- Kan kolesterol seviyeleriniz yükselir ve kalp hastalıklarıyla karşı karşıya kalırsınız.

- Pizza hamurunda yüksek oranda doymuş yağ kullanılır ve bu da sizin atar damarlarınızı tıkayarak kalp krizi geçirme olasılığınızı arttırır.

- Pizza’ daki yüksek kalori kilo almanıza sebep olur ve ileriki zamanlarda obezite adaylığı kazanırsınız.

- İçeriğindeki karbonhidratlar kan glikoz seviyelerinizin yükselmesine sebep olan yüksek glisemik indeks değerine sahiptir.

- İçindeki yüksek miktarda tuz kan basıncının yükselmesine sebep olur.

İşte böyle arkadaşlar. Gördüğünüz gibi pekte hoş bir tablo yok. Bir dahaki sefere pizza tükettiğinizde bu yan etkileri göz önünde bulundurarak fast food tüketiminizi sınırlandıracağınızı umuyorum. Afiyet olsun!:)

KIZARMIŞ YİYECEKLER

© Hayley Young Photography

Kısaca: Bir yemeği fırınlayın, kavurun, ızgara yapın ama KIZARTMAYIN! Neden mi? Çünkü kızarmış yiyecekler sizin kalori ve yağ alımınızı arttırır. Kızarmış yiyeceklerdeki yüksek kalori ve yağ içeriğiyse çeşitli sağlık sorunlarına yol açar. Bunlardan bahsetmemiz gerekirse;

1- Artan Obezite Riski


fat man holding a measurement tape

Kızarmış yiyecekler gibi yüksek yağ içeren yiyecekler gramında 9 kcal barındıran yağ sebebiyle 1 gramı 4  kalori enerji veren karbonhidrat ve proteine kıyasla daha yüksek kalori içerirler. 2013 yılında yapılan bir araştırmaya göre haftada 4 kereden fazla kızarmış yiyecek tüketimi, haftada 2 kez ve daha az tüketilmesine kıyasla obezite riskini arttırmaktadır.

2- Artan Felç Riski

Alabama Üni.’ nde yapılan bir araştırmanın sonucuna göre haftada en az 6 kez kızarmış yiyecek tüketirseniz, ayda 1 kez tüketmenize kıyasla felç geçirme riskinizi %41 oranında arttırırsınız. Bununla beraber kızartmayı tereyağı gibi doymuş yağlarla yapıyorsanız buna ek olarak kan kolesterol seviyelerinizde artış ve kalp hastalıklarına yakalanma riskinde artışta eklenir.

3- Artan Diyabet Riski

Düzenli kızarmış yiyecek tüketimi Tip 2 Diyabete yakalanma riskinizi arttırır. (Yapılan araştırma sonuçlarına göre bu durum kadınlarda daha yaygındır.)

4- Artan Kanser Riski

prostate-screening_377x171

Kızarmış yiyecek tüketiminizi azaltmak sizi prostat kanserine karşı koruyabilir. Kızarmış balık, tavuk, doughnut veya patates kızartmasını haftada 1 kez tüketenlerin prostat kanserine yakalanma riski, haftada 1 kereden az tüketenlere oranla çok daha yüksektir.

Kaynak: livestrong.com Çeviri: Bora Demircioğlu

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>